آشنایی با شهر لیسبون

مقدمه  

لیسبون پایتخت پرتغال در کرانه رودخانه تژو(تاگوس) درست در جایی واقع شده که این رودخانه به اقیانوس می رسد. این شهر یکی از معدود پایتخت های اروپایی محسوب می شود که هم رودخانه و هم خط ساحلی دارد. اکتشافات و فتوحات پرتغال در دوران شکوه و عظمتش از این بندر صورت گرفته است  و به همین دلیل است که مجموعه کم نظیری از آثار تاریخی و بناهای یادبود در لیسبون و مناطق اطراف آن خود نمایی می کند.

- برج بلم  (Torre de Belem)،

- کلیسای ژرونیموس (Mosterio dos Jeronimos)،

- میدان مرکزی شهر با نام میدان تجارت(Parca do comercio)  محل تجمعات و جشن ها و مراسم بزرگ می باشد، 

- مرکز تفریحی بزرگ و پیشرفته پارک ملل(Parque das nacoes)  دلیل خوبی بر اثبات این مطلب است که تا امروز لیسبون ارتباط نزدیک خود با رودخانه را حفظ کرده است.

لیسبون شهری است که تاریخ افسانه ای آن از ورای قرنها تا به امروز گسترده شده است. در دوران اکتشافات و فتوحات دریایی اروپا، این شهر مرکز

امپراطوری عظیمی بود که از برزیل در غرب تا هند و ماکائو در شرق گسترده شده بود. بناهای تاریخی باشکوهی که در کرانه رودخانه وجود دارند بر

این تاریخ پرشکوه گواهی می دهند. با وقوع زلزله سال 1755 مناطق بسیاری از شهر ویران شد. میزان ویرانی به حدی بود که بعضی از دولتمردان وقت تصمیم داشتند پایتخت را به منطقه ای دیگر منتقل نمایند، بااین حال بخش های ویران شده به شکل سنتی بازسازی و علاوه بر آن مناطق بسیاری در اطراف مناطق سنتی  با معماری جدید ساخته شدند. لذا هم اکنون ترکیبی از معماری قرون وسطایی و جدید در شهر قابل مشاهده است. بناهای قدیمی در حال حاضرمحل رستورانها، قهوه خانه ها و فروشگاه های دیدنی و توریستی است. قدم زدن در لیسبون مسافرت با تراموا، قایق یا حتی مترو جذابیت های منحصر به فرد و خاص خود را دارد. مترو لیسبون یک موزه مجانی است که هنر معاصر پرتغال و گوناگونی فرهنگی آن را به بهترین وجهی نمایش می هد.

لیسبون از تپه های اطراف

با کمک تله کابین و یا سایر وسایل موجود می توان به بالای یکی از هفت تپه اطراف شهر لیسبون رفته و از آنجا شهر را مشاهده کرد. زیباترین نمای شهر از فراز آسانسور سانتا ژوستا (Evador de santa Justa) قابل مشاهده می باشد. کلیسای کارمو بایشا (Igreja do carom baxia) و رودخانه تاگوس و یا تژو همه در معرض این چشم انداز خواهند بود. در صورت رفتن به  بالای منطقه مرتفع(bairro Alto)، نمای باشکوهی از سان پدرو آلکانترا (Saoperdo de Alcantara) مشاهده خواهد شد. در این منطقه می توان زندگی در قرون تاریخی را حس نمود. بخش تاریخی دیگر شهر بیکا (Bica) است و از آنجا می توان به سانتا کاتارینا( Santa catarina) رفت که مجسمه (Adamastor) در آنجا واقع است. نمای زیبایی دیگری از شهر از منطقه(senhora de monte) قابل مشاهده می باشد و  از آنجا می توان رودخانه و تپه های شهر را تماشا کرد.

مرکز شهر لیسبون 

مرکز شهر در بایشا (Baxia)واقع است. ازدحام و شلوغی شهرهای بزرگ در این منطقه دیده می شود. قدیمی ترین و سنتی ترین مغازه های لیسبون نیز در اینجا واقع هستند. مرکز اصلی داد و ستد و تجارت شهر در این منطقه است و سنت های قدیمی داد و ستد هنوز هم از اعصار گذشته به چشم می خورند. این موضوع را می توان  از اسامی تاریخی که خیابانها بر خود دارند، به خوبی دریافت. مثل خیابان طلا (Rua do ouro)، یا خیابان نقره( Rua do parata) و یا خیابان پارچه (Rua dos fanqueiros). خیابان موازی با خیابان  Rua auqustaمملو از کاسبان، سوداگران، صنعتگران و هنرمندانی است که به شیوه قرن های گذشته مشغول داد و ستد هستند.

بعد از زلزله سال 1755 و نابودی کامل Baxiaصدراعظم وقت مارکش پمبال(marqus pomba) آن را دوباره ساخت و به همین خاطر به نام بایا پمبالیا (bayia pombalia)  معروف شد.

تراموای شماره 28، یکی از بهترین راهها برای تماشا و کشف جالب ترین جنبه های تاریخی و معماری لیسبون است. این تراموا از مارتین مونیز

(Martim Moniz) حرکت می کند و پس از گذر از منطقه گراسا(Graca)  و میدان معروف آن از کنار کلیسای( Sao Vicente de fora) عبور می

کند. سپس از الفاما( Alfama) می گذرد. مسیر این تراموا از دیدنی ترین مناطق قرون وسطایی لیسبون می گذرد. ضمن آنکه گاهی در زیر پا رودخانه  و در بالای سرقلعه  Sao Jorgeدیده می شود. سپس تراموا به Bxiaمی رسد و از سر در و نمای روی آنFacdeو کلیسای  Santo Antonioمی گذرد. تراموا سپس به سمت chiadoمی رود. ایستگاهی در آنجا وجود دارد که روبروی قهوه خانه معروف Pastelora A Brasileria   است. در این مسیر سردرها و بناها دارای سبک معماری  Art nouveauمی باشند. در ادامه مسیر به سمت Esrtela، ساختمان مجلس مشاهده خواهد شد که قبلا صومعه   saoBentoبوده است.

مترو نیز از جاذبه های دیدنی لیسبون است در هر کدام از ایستگاه ها، دیوارها پوشیده از آثار هنرمندان پرتغالی می باشند. ایستگاه Baxia/chiado  بوسیله معمار معروف Siza Vieriaطراحی و توسط Angelo de souasoنقاشی شده است در هرکدام از سایر ایستگاه ها نیز طراحی های بدیع و زیبایی به چشم می خورد. ایده طراحی ایستگاه های مترو به سال 1950 یعنی زمان ساخت مترو بر می گردد و هدف این بود که حس زیر زمین بودن در بینندگان از بین برود. برای این کار از کاشی های تزئینی خاص پرتغال استفاده شد که Azulejos  نامیده می شود و قدمت آن ها به قرن 16 میلادی باز می گردد. این مدل بعدها در بسیاری از متروهای جهان تقلید شد. ایستگاه های جدید و مدرن نیز با بهره گیری از طراحان و معماران معروف به همین ترتیب تزئین شده اند. در این ایستگاه ها از مجموعه ای از هنرهای بکار رفته در متروهای بروکسل،مسکو،پاریس، بوداپست و سیدنی الهام گرفته شده است.

پارک ملل(Parque das Nacoes)

پارک ملل منطقه ای وسیع در کرانه رود تژو را به خود اختصاص داده است. ساخت این مجموعه که دارای جاذبه های فراوان گردشگری می باشد به سال 1998 بازمی گردد. در آن سال به مناسبت برگزاری نمایشگاه جهانی لیسبون با عنوان : « اقیانوس ها، میراث آینده »مقامات دولتی پرتغال تصمیم گرفتند پروژه ای عظیم را در این منطقه اجرا نمایند. این پروژه در عین حال با هدف گرامی داشت پانصدمین سال اکتشافات پرتغال اجرا گردید. مجموعه پارک مللدربردارنده آکواریوم بزرگ(دارای انواع گونه های آبزیان)، مرکز خرید بزرگ واسکوداگاما، آبشار مصنوعی، برج نمادین بادبانی شکل،تله کابین، رقصآب مصنوعی آتشفشانی شکل و سالن کنسرت آتلانتیک پاویلیون است. با توجه به اینکه در این مجموعه انواع جاذبه ها، وسائل تفریحی و سرگرمی و مراکز خرید پیش بینی شده همه روزه جمع زیادی از مردم لیسبون و همچنین جهانگردان خارجی با مقاصد مختلف از آن دیدن به عمل می آورند.با توجه به اینکه عمده ترین هدف ایجاد پارک ملل گرامی داشت یاد دوران امپراطوری دریایی پرتغال بوده، در طراحی بناهای مختلف از نماد بادبان وکشتی استفاده شده است. نمای بیرونی ساختمان دوقلوی واسکودوگاما که درخود مراکز خرید و دفاتر تجاری را جای داده به شکل بادبان کشتی طراحی شده و داخل آن نیز فضای درون کشتی را تداعی می نماید.  

پل های واقع بر رود تژو

پل واسکودوگاما 

یکی از دو پل معروف واقع بر روی رود تژو پل واسکودو گاما است که طول آن 12 کیلومتر است و طولانی ترین پل اروپا و نهمین پل طولانی جهان به

شمار می آید. این پل در 29 مارس 1998 افتتاح گردید زمان ساخت آن به مدت 18 ماه طول کشیده است. ساخت این پل در قالب طرح اکسپو 98 و بهمنظور گرامی داشت پانصدمین سال رسیدن واسکوداگاما به هند می باشد. این پل در مصب رود تژو (محل ریختن آب رود تژو به اقیانوس اطلس) قرارگرفته است.

پل 25 آوریل

پل معلق 25 آوریل که طول آن دو کیلومتر و دویست و هفتادوهفت متر است از جمله جاذبه های دیدنی لیسبون به شمار می آید که شهر لیسبون را به شهرآلمادا وصل می نماید. پل 25 آوریل را با پل گلدن گیت در سانفرانسیسکوی آمریکا مقایسه و شبیه می دانند. البته این شباهت اتفاقی نیست چرا که سازنده هردو پل یک شرکت بوده است. این پل در سال 1996 افتتاح شده است و در سال 1999 یک خط آهن به آن اضافه شده که هم اکنون جهت انتقال مسافران با قطار به دو سوی رود مورد استفاده قرار می گیرد.

منطقه بلم (Belem)

منطقه بلم یک منطقه کاملا توریستی در حاشیه رود تژو به شمار می آید که کلیه جهانگردان خارجی برای دیدن جاذبه های طبیعی، آثار تاریخی و معماریجدید از آن بازدید می نمایند. کلیسای ژرونیموس، برج بلم، نماد اکتشافات،مرکز فرهنگی بلم و رود تژو در مجموعه بلم قابل مشاهده هستند.

کلیسای ژرونیموس

کلیسای ژرونیموس بنای بسیار زیبای تاریخی است که معماری دوران گذشته پرتغال را به تصویر می کشد. این کلیسا قبلا مسجد مسلمانان بوده و پس ازآنکه مسیحیان مسلمانان را از لیسبون بیرون رانند آثار مسجد را محو و کلیسای ژرونیموس را به جای آن بنا نمودند.

نماد اکتشافات(Padrao dos descobrimentoa)

نماد اکتشافات به منظور گرامی داشت دریانوردان پرتغالی که در قرون پانزده و شانزده برای کشف سرزمین های جدید از این نقطه در حاشیه رود تژو

عزیمت می نمودند ساخته شده است.

 برج بلم

برج بلم یکی از ابنیه تاریخی لیسبون است که بر کرانه رود تژ قرار گرفته است. در داخل این بنا که در قرون گذشته جهت حفاظت از شهر و دیدبانی استفاده می شده توپهای قدیمی در معرض دید بازدید کنندگان قرار گرفته است. از طبقه فوقانی برج بلم اشراف کامل بر رود تژو وجود دارد.

دهانه جهنم(boca de inferno) 

دهانه جهنم یکی از جاذبه های طبیعی لیسبون بزرگ است. دهانه جهنم به محلی صخره ای در حاشیه اقیانوس اطلس(در منطقه کشکایش) اطلاق می شود.برخورد آب به صخره های سنگی ساحل خصوصا در ایامی که اقیانوس طوفانی است صدای مهیب و رعب انگیزی ایجاد می نماید. از دهانه جهنم می توان نمای زیبایی از اقیانوس را مشاهده نمود. 

آشنایی با  فاطیما

مقدمه

فاطیما نام دهکده ای در یکصد و بیست کیلومتری شمال لیسبون است که همه ساله پذیرای تعداد زیادی از مسیحیان کاتولیک جهان و پیروان دیگر ادیان می باشد که به قصد زیارت و یا دیداری همراه با حس کنجکاوی به آن مکان می روند. روایت های گوناگونی در مورد واقعه ظهور بانوی مقدس (در یک قرن پیش) وجود دارد. برخی تمامی داستان ظهور بانوی مقدس و امر به نیکوکاری و کارهای خیر را ساختگی می دانند و بر این باورند که فاطیما در زمان جنگ سرد مرکز تبلیغاتی کلیسای کاتولیک برای تبلیغات ضد مذهبی جهان غرب علیه کمونیزم و تا حدودی اسلام ویهودیت بوده است. دولتمردان وقت پرتغال نیز که کشور خود را در برابر هجمه کمونیسم می دیدند در یک همکاری نزدیک با کلیسای کاتولیک این واقعه را پدید آوردند. برخی دیگر این واقعه را ساختگی نمی خوانند بلکه بر این اعتقادند که بانوی مقدس حقیقتا ظهور کرده و هدف از این ظهور نیز توجه دادن مردم به امور معنوی و عبادت و دعا بوده است. انتخاب سه کودک خردسال نیز وسیله ای برای نشان دادن معجزه بانوی مقدس بوده چرا که بانو پیشگویی می کند که دو کودک خردسال سه سال بعد از واقعه ظهور وی خواهند مرد و تنها لوسیا عمر طولانی خواهد نمود که طبق روایات همین اتفاق نیز می افتد.

ظهور فرشته و وقوع معجزه :

ظهر روز سیزدهم می 1917 بود لوسیا، فرانسیسکو و جسینتا از گله در دامنه کووادا ایریا حراست می کردند ناگهان چیزی شبیه درخشش نوری مشاهده کردند و بسیار هراسان شدند لوسیا گفت؛ بهتراست به خانه باز گردیم شاید رعدی در پیش باشد. در راه برگشت درخشش نور دیگری را مشاهده کردند در مقابل آنها نزدیک یک درخت زیتون بانویی سفیدپوش بسیار درخشنده تر از خورشید با تسبیحی در دست ظاهر شد. آن بانو گفت: نهراسید من به شما صدمه ای نخواهم زد لوسیا پرسید شما از کجا می آئید؟ گفت: من از آسمان می آیم. من به اینجا آمده ام تا از شما بخواهم در روز سیزدهم هر ماه در همین ساعت پنج ماه متوالی به این مکان بیائید سپس خواهم گفت که چه کسی هستم و چه چیزی می خواهم. بانوی تسبیح به دست سپس پرسید که آیا به خاطر بخشش گناهان دیگران ایثار خواهید کرد؟ او از آنها خواست که هر روز با تسبیح دعا کنند و به آنها هشدار داد که رنج فراوان خواهند برد. سپس طبق وعده عمل شد. بانو پنج دفعه متوالی بر سر محل قرار خود با آنها حضور یافت و برای آنها معجزاتی انجام داد.

سه کودک خانواده خود را از ماجرا مطلع کردند آنها در ابتدا با  انکار خانواده ها مواجه شدند هیچکس نمی خواست باور کند که آنها بانوی تسبیح به 

دست را مشاهده کرده اند. رفته رفته موضوع به گوش همه رسید اما باور کردن موضوع برای آنان بسیار دشوار بود. وقتی که از کشیش منطقه فاطیما در مورد سه چوپان کوچک سوال کردند سرش را تکان داد و گفت: این می تواند یک فریب شیطانی باشد.

بانو در دیدار ماه ژوئیه به سه کودک چوپان گفت: در ماه اکتبر معجزه ای اتفاق خواهد افتاد و همه گفته های شما را باور خواهند کرد. سه چوپان خردسال این کلمات را برای هر کسی که از آنها سوال می کرد، تکرار می نمودند. روز سیزدهم اکتبر زمان ششمین و آخرین ظهور فرا رسید 70 هزار نفر از دور و نزدیک آمده بودند. همه می خواستند معجزه گفته شده را ببینند.هنگام ظهر لوسیا فریاد کشید: ساکت. بانوی ما از آن سو دارد می آید. حالت چهره سه چوپان کوچک تغییر کرد. بانو ظاهر شد و گفت: من بانوی تسبیح به دست هستم از شما می خواهم شما یک کلیسای کوچک به یادبود من در اینجا بسازید و هر روز با تسبیح به دعا خواندن مشغول باشید. لازم است مردم زندگی شان را تغییر دهند و درخواست بخشش برای آمرزیده شدن گناهانشان بنمایند و اینکه آنها از فرامین خداوند سرپیچی نکنند. کسانی که اکنون از یاد او بسیار غافلند.سپس هزاران نفر دیدند که خورشید می رقصد و می ایستدو دوباره به حرکت در می آید. سپس چنین به نظر رسید که خورشید خود را از آسمان آزاد کرده و می خواهد بر روی جمعیت بیفتد. مردم فریاد زدند: ای مسیح ما همه خواهیم مرد. بانوی ما به ما کمک کن. بالاخره خورشید متوقف شد و همه نفس راحتی کشیدند.همه جا این فریاد به گوش می رسید: معجزه، معجزه ...پس از این واقعه در آن محل زیارتگاهی برای بانوی تسبیح به دست ساخته شد و به مکانی با شکوه برای کاتولیکهای سراسر جهان مبدل شد.

سرنوشت سه کودک

بانو وعده داده بود که به زودی فرانسیسکو و جسینتا را به بهشت خواهد برد. زمانیکه آنفولانزا در سراسر پرتغال شیوع پیدا کرده بود آن دو بیمار شدند. ابتدا فرانسیسکو در اثر شدت بیماری در سال 1919 از دنیا رفت و سپس جنسیتا در بیمارستان استفانیا در لیسبون بستری شد و سرانجام در سال  1920 درگذشت.همانگونه که بانو وعده داده بود لوسیا زنده ماند. وی در طول حیات خود مورد احترام و تکریم مردمان سراسر جهان به ویژه مسیحیان کاتولیک که لوسیا را در حد یک قدیسه می دانستند بود. او چهار بار دیگر در 10 دسامبر 1925، 15 فوریه 1926 و شبهای 13 و 14 ژوئن 1929 بانوی مقدس را مشاهده کرد که به وی توصیه به دعا و نیایش نمود. مردم از او چندین بار پیش گویی هایی دیدند که ارزش و اعتبار این خواهر روحانی را نزد آنها دو چندان کرد. نخستین پیشگویی او در باره وقوع جنگ جهانی دوم، چندین سال پیش از آغاز جنگ بود.

لوسیا، ترور پاپ ژان پل دوم در 13 ماه مه 1981 را پیش بینی کرد و حتی برخی افراد معتقدند عدم موفقیت ترور پاپ به دلیل اطلاع و هشدار او بوده

است. این گونه بود که پاپ از گلوله مستقیم محمدعلی مسلمان اهل ترکیه در میدان سن پیتر جان سالم بدر برد و سپس لوسیا را فرشته نجات خود خواند و به دیدار او رفت. آخرین اخباری که  از لوسیا سانتوش در رسانه های عمومی منتشر گشت، خبر ملاقات مل گیبسون کارگردان مشهور آمریکایی با او در جولای سال 2004 بود. گیبسون فیلم مصائب مسیح را به او تقدیم کرد و در عوض از لوسیا خواست تا برای او دعا کند. لوسیا سانتوش در آخرین ملاقات خود با پاپ ژان پل دوم گفته بود که در خواب مریم مقدس را بسیار پریشان و آشفته حال دیده است و وقتی علت را جویا شده، مریم مقدس پاسخ داده بود قرن جدید، قرنی بسیار سخت برای مسیحیان خواهد بود و من از پریشانی فرزندانم، پریشانم. لوسیا سرانجام در تاریخ 12 فوریه سال 2005 در سن 98 سالگی درگذشت. قبر وی در داخل کلیسای فاطیما قرار دارد. در 13 می 2017 پاپ فرانسیسکو رهبر کاتولیک های جهان و جماعت کثیری از شخصیت ها و مردم در زیارتگاه فاطیما گرد آمدند ، آئین مذهبی بجای آورده و یکصدمین سالگرد واقعه ظهور بانوی تسبیح بدست را گرامی داشتند.